چالوس نیوز | نامگذاری ۳۱ اردیبهشت به عنوان «روز ملی بومگردی»، فرصتی برای بازخوانی نقش حیاتی اقامتگاههای بومی در توسعه پایدار است؛ زیرا این صنعت فراتر از یک کسبوکار، بستری برای احیای هویت فرهنگی، توانمندسازی جوامع محلی و تبدیل روستاها به کانونهای پویای اقتصادی است که تجربهای اصیل از زندگی را به گردشگران عرضه میکند.
امروزه عنوان «روستای جهانی گردشگری» فراتر از یک نماد تشریفاتی، به یکی از ابزارهای بنیادین در مسیر توسعه پایدار، حفظ هویت فرهنگی و پویایی اقتصاد محلی بدل شده و تحقق کارکرد واقعی این روستاها در گرو تغییر نگاه از بازدیدهای گذرا به سوی گردشگری مبتنی بر «زیستبوممحوری» و «تجربه اصیل زندگی روستایی» است.
در این میان، بومگردی و اقامتگاههای بوممحور نقشی راهبردی ایفا میکنند. این اقامتگاهها صرفاً محلی برای اسکان نیستند، بلکه بخشی جداییناپذیر از تجربه فرهنگی و هویتی مقصد به شمار میآیند. توسعه اصولی این واحدها با تکیه بر حفظ معماری سنتی، فرهنگ بومی و سبک زندگی محلی، میتواند به موتور محرک اقتصاد روستا، افزایش ماندگاری گردشگر و عاملی برای پیشگیری از مهاجرت جوانان تبدیل شود.
یکی از رویکردهای آیندهساز در این مسیر، گذار به سوی «گردشگری اقامتگاهمحور» است؛ رویکردی که در آن به جای تمرکز صرف بر جاذبههای فیزیکی، «تجربه اقامت» و تعامل معنادار با جامعه میزبان در مرکز توجه قرار میگیرد. این نگاه نه تنها ارزش افزوده گردشگری را ارتقا میدهد، بلکه منافعی پایدار و مستقیم را برای ساکنان محلی به ارمغان میآورد.
الگوی موفق اجرای این رویکرد را میتوان در روستای «شانهتراش» مشاهده کرد؛ جایی که ۶ اقامتگاه بومگردی با محوریت شرکت تعاونی روستا، مدلی پویا از مشارکت اجتماعی و اقتصادی را رقم زدهاند. در این ساختار، بخشی از درآمدهای حاصل از گردشگری بهطور مستقیم به بازآفرینی هویت روستا، بهسازی زیرساختها و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان اختصاص مییابد.
مشارکت حدود ۹۰ درصد از اهالی در این چرخه اقتصادی، نشان میدهد که گردشگری در شانهتراش نه یک فعالیت محدود و انفرادی، بلکه یک «سرمایه جمعی» برای تولید ثروت و توانمندسازی جامعه محلی است؛ مدلی که ظرفیت تبدیل شدن به الگویی تراز اول در سطوح ملی و بینالمللی را دارد.
«بومگردی»؛ پیشران توسعه پایدار و صیانت از هویت روستایی
در سطح کلان نیز حمایت نهادهای جهانی مانند «سازمان گردشگری ملل متحد» (UN Tourism) و تقویت همکاریهای بینبخشی در کشور، مسیر توسعه روستاهای گردشگری را هموارتر خواهد کرد.
در همین راستا، ۳۱ اردیبهشت، «روز ملی بومگردی»، فرصتی مغتنم و نقطه عطفی برای بازنگری در سیاستگذاریهای گردشگری است؛ روزی برای تأکید بر این حقیقت که توسعه واقعی، از دل روستاها و با مشارکت مردم محلی برمیخیزد؛ جایی که فرهنگ، اقتصاد و محیطزیست در چرخهای پایدار به هم پیوند میخورند و میتوان با تمرکز بر محورهای زیر، گامهای موثری برداشت:
-تبیین اهمیت گردشگری روستایی و پایدار؛
-بازتعریف نقش اقامتگاههای بومگردی در چرخه اقتصاد محلی؛
-معرفی و ترویج مدلهای موفق روستایی بهعنوان الگوهای ملی؛
-حمایت از صنایعدستی و مشاغل بومی؛
و بازنمایی تجربه زندگی روستایی بهعنوان یک سرمایه ملی و فرهنگی.
دستیابی به توسعه متوازن در صنعت گردشگری مستلزم نگاهی فرابخشی و همافزایی میان نهادهای متولی، سرمایهگذاران محلی و جوامع روستایی است. «روز ملی بومگردی» صرفاً یک تقویمنگاری ساده نیست، بلکه نمادی از عزم ملی برای صیانت از اصالتهای بومی و تبدیل ظرفیتهای خفته روستاها به موتورهای پیشران توسعه کشور است. اگر بومگردی با اصالت و مشارکتِ آگاهانه همراه شود، نه تنها ضامن حفظ میراثِ کهن سرزمینمان خواهد بود، بلکه میتواند نقشه راهی برای آیندهای باشد که در آن «روستا» دوباره به کانون تولید، سرزندگی و شکوفایی ایران عزیز تبدیل شود.
*معاون گردشگری مازندران
- نویسنده : مهدی اسحاقی
