تقدیس انسان کامل از انسان کامل

چالوس نیوز | رسول اکرم، پیامبر اعظم، محمد مصطفی(صلی الله علیه و آله) مربی الهی علی مرتضی (علیه السلام) بوده و بهترین شخص جهت معرفی و شناساندن شخصیت الهی و بی همتای امیرالمومنین علی علیه السلام می باشد.

بدین منظور فرمایشات گهربار رسول الله را که در باره معرفی عظمت و شان و مقام و موقعیت مولای متقیان و امیر مومنان، علی بن ابی طالب علیه السلام فرموده اند، در این گفتار می آوریم.

امیدواریم که این مختصر تلاش را که به منظور ایجاد وحدت هرچه بیشتر و بهتر بین همه برادران دینی مسلمان از هر سنخ و صنف و گروه و دسته پیرامون شخصیت شخیص امیر مومنان علی ابن ابی طالب علیه السلام صورت گرفته است را از ما به فضل خویش  پذیرفته و به لطف خویش قبول فرمایند. نیز از درگاه خالق منان علو درجات را برای اولیا دین و معرفت و رحمت خاص را جهت مومنین و هدایت و رستگاری را برای همه ابناء بشر مسئلت می نماییم.

درود و سلام و ثنا ازآستان احدیت بر پیامبراعظم(ص) و آل کساء و اولاد طاهرینش به عددی که حد و نهایت آنرا کسی جز خداوند به شمار نتواند آورد، چرا که آنها همان چراغ هدایت و کشتی نجات می باشند.

از جناب عمر خليفه دوم نقل شده است كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) فرمود:

اگر تمام درختان قلم گردند و همه درياها مركب شوند و تمام جن نويسنده گردند و همه بشر حساب‌گر شوند، باز هم نمي ‌توانند فضائل علي را بشمارند.

(مناقب خوارزمي، ص۳۲ ـ كفاية الطالب كنجي شافعي، ص۱۵۱ ـ فرائد سمطين جويني، ج۱، ص۱۶ ـ تذكرة سبط إبن جوزي، ص۸)

از قول رسول خدا در روایات عامه(سنی) و خاصه(شیعه) در تعریف و تمجید و تقدیس و مدح در مناقب و فضایل علی علیه السلام احادیث بسیاری آمده که مهمترین آنها با استناد به منابع معتبر به شرح ذیل است.

 

۱- حدیث استماع: حضرت رسول فرمود: خداوند عالم برای برادرم علی فضائلی عنایت فرمود و اختصاص داده که جز او کسی نمی تواند بشمرد. کسی که یکی از فضائل او را از روی عقیدت یاد کند و بگوید خداوند گناهان گذشته و آینده او را می بخشد هر چند با گناه جن و انس در عرصه قیامت بیاید و هر کس یک فضیلت او را بنویسد و حفظ کند و بگوید و در ورقی باقی گذارد فرشتگان برای او طلب آمرزش می کنند و هرکس یک فضیلت از او بشنود و بگوش هوش بسپارد، خداوند گناهان او را بیامرزد و هرکس کتابی را مطالعه کند که فضایل علی در آن نوشته شده گناهانش محو گردد. (ابو نعیم اصفهانی و علامه حلی)

۲- حدیث آل محمد؛ علی (ع) آل محمد(ص) است و اولاد او نسل محمد(ص) است. (تاریخ الخلفا سیوطی جلد اول صفحه ۶۴ و درالمنثور سیوطی، ص ۳۹)

۳- حدیث ابتلا؛ همانا خداوند در حدیث قدسی می فرماید در علم ازلی ما چنین گذشته است که علی را خود بیآزمایم و خلق را به علی بیآزمائیم و امتحان نمائیم ((پس علی مبتلی به خلایق است در حب و بغض او)) (در کتاب حلیه اولیا)

۴- حدیث اجتماع؛ اگر همه مردم بر دوستی علی متفق می شدند آتش جهنم خلق نمی شد. (فردوسی دیلمی از ابن عباس)

۵- حدیث علی مع الحق؛ خدایا حق را با او ملازم گردان و به علی فرمود حق با تست و علی با حق است و حق با علی و این دو هرگز از هم جدا نمی شوند تا آنکه کنار حوض کوثر بر من وارد گردند.(جمع بین کتب صحاح)

۶- حدیث حق خلافت؛ یا علی هیچکس از تو سزاوارتر به مقام خلافت من نیست.(کشف التفاسیر- حافظ ابومحمد ثعلبی متوفی ۲۱۷)

۷- حدیث احصاء؛ خداوند متعال برای برادرم علی آنقدر فضیلت قرار داده که جز خدا کسی نمی تواند آنها را احصاء و شماره کند. (فضایل احمد حنبل و حافظ ابو عمرو فزاری متوفی ۲۰۶ )

۸- حدیث فی امام مبین؛ از پیامبر در تفسیر این آیه «کل شی احصیناه فی امام مبین» پرسیدند؛ امام مبین تورات است، فرمودند: نه، گفتند؛ انجیل است، فرمودند: نه، گفتند؛ قرآن است، فرمودند: نه، آنگاه علی (ع) سر رسید. در این لحظه پیامبر(ص) فرمودند: این است امام مبین و امام به حق و ناطق که خداوند، علوم اولین و آخرین را در او جمع و احصاء فرموده است.(پیامی بزرگ از بزرگ پیامبران، ص ۱۷۱)

۹- حدیث إستوی؛ اسلام به نیروی شمشیر علی از خصومت کفار و مشرکین پیراسته و آراسته شد.(ابو نعیم اصفهانی در کتاب حلیه الاولیا متوفی ۴۳۰)

۱۰- حدیث اطلاع به فاطمه؛ پیامبر اکرم (ص) خطاب به دخترش فاطمه زهرا(س) می فرماید: خدای متعال به اهل زمین به علم کامل نظر فرمود و مرا به رسالت انتخاب کرد، پس از آن باز به علم کامل به اهل زمین نگریست و شوهرت را برگزید و به من وحی فرستاد که او را با تو تزویج کنم و او را وصی خود گردانم.(حافظ خطیب بغدادی متوفی ۴۶۳)

۱۱- حدیث افضل الناس؛ ضربتی که علی در جنگ خندق بر عمروبن عبدود زد ثوابش از عمل امت من افزونتر است و در احادیث دیگر فرمود: علی افضل اوصیا و افضل انصار و مهاجرین است و افضل خلق خداوند است. (ابن مغازی شافعی متوفی ۴۸۳)

۱۲- حدیث انتجاء؛ من علی را برنگزیدم و بزرگ نگردانیدم، بلکه خداوند او را برگزید و اختیار نمود و بزرگ گردانید.(مسند احمدبن حنبل و صحیح ترمذی)

۱۳- حدیث اهلی؛ پیامبر(ص) در ذیل خبر مباهله سر بلند کرد و فرمودند: پروردگارا علی و فاطمه و حسنین اهل بیت من هستند. (سعدبن ابی وقاص در مسند ترمذی متوفی ۲۷۹)

۱۴- حدیث باب علم؛ پیامبر بارها و بارها فرمود: من شهر علمم و علی دروازه این شهر است.( جامعه صغیر سیوطی ۹۱۱)

۱۵- حدیث بُشری؛ یا علی تو وصی و جانشین و وزیر و وارث و پدر فرزندان من هستی. (ابو نعیم اصفهانی؛ حلیة الاولیا)

۱۶- حدیث ائمة أثنی عشر؛ پیامبر(ص) فرمودند: ای علی، پیشوایان پس از من دوازده نفر هستند، که اول آنها توئی و آخرشان قائم مهدی است که خداوند مشارق و مغارب را بدست او می گشاید.(احمدبن حنبل در مسند ص۲۸۱ چ ۱۲۱۱)

از براءبن عازب نیز چنین روایت شده است.

بُراء بن عازب می گوید در سفر حج با رسول خدا بودیم که در غدیر خم فرود آمدیم و اعلام نماز جماعت دادند و برای رسول خدا زیر دو درخت را جاروب نمودند، نماز ظهر را بگذارد و دست علی را گرفته و فرمود آیا نمی دانید که من به مومنین از خودشان شایسته ترم؟ گفتند چرا. پس دست علی را بگرفت و فرمود هرکس من مولای او هستم علی مولای اوست، پروردگارا هر کس علی را دوست دارد او را دوست بدار و هر که او را دشمن دارد او را دشمن بدار و پس از آن عمر، علی را استقبال نمود و گفت ای پسر ابی طالب گوارا باد تو را این مقام که هر صبح و شام مولای هر مومن و مومنه ای – تا آخر حدیث. (همه صحاح سته این حدیث را نقل نموده اند.)

۱۷- حدیث امان؛ اهل بیت من امان ساکنین زمین هستند.(این حدیث به ۵ طریق از عامه و۴ طریق از خاصه نقل شده است.)

۱۸- حدیث تمسک؛ هرکس بخواهد به راه نجات باشد و از فتنه ها و حوادث مصون بماند باید پس از من دست توسل و تمسک بدامان ولایت علی بزند، راه علی راه نجات است.(احمد بن حنبل در مسند)

۱۹- حدیث ثقلین؛ در میان شما دو چیز را وا می گذارم که اگر به دامن آن دو چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد، آنها قرآن و اهل بیت من هستند.(صحیح ترمذی)

۲۰- حدیث مودت و دوستی؛ پیغمبر اکرم (ص) فرمود:  دوستی علی حسنه است – جبرئیل برمن نازل شد و گفت یا محمد خدایت امر فرموده که علی بن ابی طالب را دوست بداری – کسی که علی را دوست بدارد مرا دوست داشت، دوستی علی حسنه و ثواب و نیکوئی است که هیچ گناهی به آن زیان نمی رساند.(کفایه الخصام ص ۳۹۶)

۲۱- حدیث بهترین نیکوکار؛ علی بهترین بشر است، هر که منکر شود کافر است، علی بهترین نیکوکاران است، علی بهترین این امت است، علی بهترین کسی است که جانشین من می باشد، علی بهترین اهل بیت من است، علی بهترین خلایق است، علی بهترین امت است که پس از تو برای فرمانروائی آفریده ام.(جابر و حذیفه و خطیب خوارزمی)

۲۲- حدیث اهل الذکر؛ ثعلبی از جابر جعفی در ذیل آیه (فاسئلوااهل الذکر) و منادی در حرف ذال نقل میکند که که پیغمبر فرمود مراد از آیه اهل ذکر علی است و یاد علی عبادت است و خود او فرمود؛ «نحن اهل الذکر» اهل ذکر ماییم.

۲۳- حدیث سَدّ باب؛ پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمود: تمام درهای مسجد پیغمبر را که به خانه سایر اصحاب باز می شد ببندند بجز خانه خودشان و خانه علی علیه سلام و فاطمه زهرا و علت این کار این است که آنها همیشه طاهراند و در حدیث دیگر فرمود یا علی حلال نیست هیچکس غیر از من و تو مجاور مسجد باشیم. (خصایص نسائی، ص ۱۷)

۲۴- حدیث مَثَل نمازهای پنجگانه؛ مَثَل من و اهل بیت من مانند نمازهای پنجگانه است، من مانند نماز صبح و علی مانند نماز ظهر و فاطمه چون نماز وسطی و حسن و حسین چون نماز مغرب و عشاء هستند.

ابوهریره گفت از پیغمبر(ص) شنیدم که در آسمان ۴صد هزار و در آسمان پنجم سیصد هزار و در اسمان هفتم فرشتگان بیش از قبیله ربیعه و مضر هستند، دیدم همه بر علی امیرالمومنین و دوستان او صلوات می فرستند و استغفار برای شیعیان او می کنند.(ابوهریره در کتاب شرف النبی)

۲۵- حدیث شجره؛ من و علی از یک درختیم و سایر مردم از درختان دیگر.

۲۶- پیامبر اکرم (ص) به ام سلمه فرمود: ای ام سلمه این سخن را بشنو و گواهی ده، همین علی است که امیر مومنان و بزرگ مسلمانان و صندوق علم من و دری است که از آن در باید به شهر علم و دین وارد شد و او برادر من در دین و یگانه دوست من در دنیا و آخرت است و با من در بلند ترین مقام بهشت خواهد بود. (شرح ابن ابی الحدید معتزلی)

۲۷- حدیث صراط؛ علی صراط محمد و آل محمد است، و در حدیث انس روایت شده که فرمود: چون قیامت برپا شود و پل صراط را روی آتش جهنم بکشند، هیچ کس به بهشت نمی تواند برود مگر از روی این پل و از روی آن نمی گذرد مگر کسی که نامه ولایت و دوستی علی در دست داشته باشد. و در روایت دیگر است جواز من علی بن ابیطالب، جواز عبور از پل باید مسجل و موهر به مهر علی علیه السلام باشد.

۲۸- ای علی خوشا به حال آنکه تو را دوست بدارد و اطاعت کند و وای بر حال کسی که تو را انکار نماید و کینه تو را در دل بگیرد.(این حدیث از عامه به ۵ طریق و از خاصه به ۱۱ طریق آمده است.)

۲۹- حدیث عُروه؛ پس از من فتنه پدید می آید که محیط افکار را تیره و تاریک می گرداند کسی در آن میان نجات می یابد که به زنجیر محکمی دست یابد. اصحاب گفتند یا رسول الله آن زنجیر و حلقه محکم کیست؟ پیامبر(ص) فرمود: ولایت و دوستی علی است که بزرگ جانشینان من است.(منظور از جانشینان ائمه معصوم علیه سلام اند)

۳۰- حدیث عدن؛ پیامبر اکرم(ص) فرمودند: خداوند چون بهشت عدن را آفرید، فرمود خود را زینت ده و بهشت عدن خود را بیآراست و چهره خود را پیراست. پس خطاب شد به عزت و جلال خودم سوگند که تو را جز برای مومنین نیآفریدم، آنگاه پیغمبر(ص) رو به علی کرده فرمود: یا علی، تو بزرگ مومنان هستی و مومنان شیعیان تو هستند و اضافه فرمود: به حق کسی که مرا برسالت فرستاده، بهشت عدن را جز برای تو و شیعیانت نیآفریده است.

۳۱- حدیث تعلیم و تعلم؛ پیغمبرخدا (ص) فرمود: هیچ علمی از وحی نیآموختم مگر آنکه آن علم را به علی آموختم و من شهر علمم و علی در آن مدینه علم است. (ابن مغازی متوفی ۴۸۳)

۳۲- پیامبر اکرم(ص) فرمود: سر لوحه مومن، دوستی و ولایت علی بن ابی طالب است.

۳۳- حدیث حفاظ؛ قال سید الحفاظ فی الکتاب الفردوس: یا اباالحسن اگر دریاها جوهر شوند و درختان عالم قلم گردند و همه جن و انس نویسنده و محاسب شوند، فضائل و مناقب تو را نتوانند بشمارند. (تذکرة الحفاظ ذهبی)

۳۴- حدیث مودت فی القربی؛ در شواهد التنزیل و ثعلبی در تفسیر آیه (قل لا اسئلکم علیه اجرا الا الموده فی القربی) و احمد حنبل در مسند خود می نویسد: دوستی علی و فاطمه و فرزندان آنهاست. بخاری در صحیح خود می نویسد: قربی، آل محمد هستند.

۳۵- حدیث لواء؛ پیامبر اکرم (ص) فرمودند: روز قیامت علی پرچم دار شفاعت من است و بدست او کلید گنج های رحمت پروردگار است.

۳۶- حدیث لا حساب؛ روز قیامت هفتاد هزار سلسله از امت من بدون حساب وارد بهشت می شوند. آنگاه روی به علی نموده و فرمودند: یا علی آنها شیعیان و دوستان تو هستند و تو پیشوا و رهبر آنها هستی.

۳۷- حدیث صراط المستقیم؛ پیامبر اکرم(ص) فرمود: من از خدا خواستم این راه صراط المستقیم برای علی و مخصوص او باشد. خداوند هم راه مستقیم را مخصوص علی علیه السلام فرمود.

۳۸- حدیث علی مع الحق: پیامبراکرم(ص) فرمودند: همیشه علی با حق است و حق با علی است و هرکجا حق است علی است و هرجا علی است حق آنجا دور می زند. حق از علی جدا نیست و علی از حق جدا نمی شود تا سر حوض کوثر بر من وارد می شود. (جمع بین صحاح)

۳۹- حدیث مواسات: احمد حنبل در مسند خود می نویسد: در جنگ اُحُد همه فرار کردند، عثمان گریخت و خود را به مدینه رسانید و ابوبکر و عمر از جبهه جنگ گریختند و تنها علی بود که از پیامبر(ص) محافظت می کرد و جبرئیل نازل شد و فرمود این است معنی مواسات.. .(مسند احمدبن حنبل)

۴۰- هر كه مى خواهد دانش آدم را ببيند و بينش نوح و بردبارى ابراهيم و زهد يحيى بن زكريا و قدرت موسى بن عمران را، به على بن ابى طالب بنگرد. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۳۱۳ / ۸۸۶۲)

۴۱- هر گاه خداوند عشق و دوستى على را در دل مؤمنى استوار سازد و با اين حال قدمش بلغزد (خطايى از او سر زند) خداوند قدمش را در روز قيامت بر صراط، استوار نگه مى دارد. (كنز العمّال: ۳۳۰۲۲)

۴۲- اى بنى هاشم! همانا برادر من، وصىّ من، وزير من و جانشين من در ميان خانواده ام على بن ابى طالب است. او دین مرا مى پردازد و وعده ام را به انجام مى رساند. (الأمالي للطوسي:  ص۶۰۲،ح۱۲۴۴)

۴۳- اى على ! خداوند ••• دوست داشتن مستمندان را به تو بخشيده است؛ از اين رو، آنان به پيشوايى تو خرسندند و تو به داشتن پيروانى چون ايشان خرسندى. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۲۸۱)

۴۴- على بن ابى طالب خدا شناس ترين مردمان است و بيش از همه، اهل «لا إله إلاّ اللّه » را دوست دارد و بزرگشان مى دارد. (كنز العمّال: ۳۲۹۸۰)

۴۵- حدیث وصایت پیامبر؛ جبرئيل نزد من آمد و گفت: اى محمّد! پروردگارت [ درودت مى فرستد و ] مى گويد: همانا على بن ابى طالب وصى و جانشين تو در ميان خاندان و امّت توست. (الأمالي للمفيد: ص۱۶۸،ح۳)

۴۶- على پيشواى نيكوكاران است و كُشنده بدكاران، هر كه او را يارى كند، يارى مى شود و هر كه از يارى او دست شويد، بى يار مى ماند. (كنز العمّال: ۳۲۹۰۹)

۴۷- درباره على سه ويژگى به من وحى شده كه او سرور مسلمانان، پيشواى پرهيزگاران و رهبر رو سپيدان است.

(تاريخ دمشق: ۴۲ / ۳۰۳ / ۸۸۳۵)

۴۸- اگر على را به ولايت و سرپرستى بگيريد، خواهيد ديد كه رهنمايى رهيافته است و شما را به راه راست مى برد.

(كنز العمّال: ۳۲۹۶۶)

۴۹- على با قرآن و قرآن با على است و هرگز از هم جدا نمى شوند تا كنار حوض (كوثر) نزدم آيند. (المستدرك على الصحيحين: ۳ / ۱۳۴ / ۴۶۲۸)

۵۰- على، دروازه دانش من است و او پس از من پيام هاى مرا براى امّتم تبيين مى كند. (كنز العمّال: ۳۲۹۸۱)

۵۱- دوستى على گناهان را مى خورد، همچنانكه آتش هيمه را. (كنز العمّال: ۳۳۰۲۱)

۵۲- اى على اگر تو نبودى بعداز من مؤمنان شناخته نمى شدند. (كنز العمّال: ۳۶۴۷۷)

۵۳- تو را جز مؤمن دوست ندارد، و جز منافق دشمنت نمى دارد. (كنز العمّال: ۳۲۸۷۸)

۵۴- تو براى من همچون هارون براى موسى هستى جز آن كه پس از من پيامبرى نيست. (كنز العمّال: ۳۲۸۸۱)

۵۵- تو در دنيا و آخرت برادر من هستى. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۵۲ / ۸۳۸۵)

۵۶- حدیث ذِكرُ عليٍّ عبادةٌ؛  ياد و ذكر على، عبادت است. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۳۵۶ / ۸۹۴۹)

۵۷- حدیث في العَدلِ سَواءٌ؛ دست من و دست على در [اجراى]عدالت يكسان است. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۳۶۹ / ۸۹۶۳)

۵۸- حدیث هُمُ الفائزونَ يومَ القيامةِ؛ على و شيعيان او همان رستگارانِ در روز رستخيزند. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۳۳۳ / ۸۹۰۰)

۵۹- حدیث صاحِبُ سِرّي ؛ على بن ابى طالب، راز دار من است. (تاريخ دمشق: ۴۲ / ۳۱۷ / ۸۸۷۲)

۶۰- حدیث حقُّ الوالدِ علَى الولَدِ؛ حقّ على بر اين امّت همچون حقّ پدر است بر فرزندش. (بحار الأنوار: ج۳۶، ص ۵، ح ۱)

۶۱- حدیث مَن آذى عليّا فَقدْ آذاني؛ هر كه على را بيازارد مرا آزرده است. (بحار الأنوار: ج۵،ص ۶۹، ح ۱)

۶۲- حدیث عليٌّ عَمودُ الدِّينِ؛ على، ستون دين است. (الكافي: ج۱،ص۲۹۴،ح ۱)

۶۳- حدیث عُنوانُ صحيفةِ المؤمنِ حُبُّ عليِّ بنِ أبي طالبٍ؛ سرلوحه كارنامه مؤمن دوستى على بن ابىطالب است.(كنز العمّال: ۳۲۹۰۰)

۶۴- حدیثِ رَأسي مِن بَدَني؛ على نسبت به من به منزله سر من است براى پيكرم. (كنز العمّال: ۳۲۹۱۴)

۶۵- حدیث وارث: يا عليُّ، أنتَ ••• وارثُ عِلمي؛ اى على! تو ••• وارث دانش منى. (ينابيع المودّة: ۱ / ۳۹۷ / ۱۷)

۶۶- حدیث أعلمُ اُمّتي مِن بَعدي؛ داناترين فرد امّتم پس از من على بن ابى طالب است. (كنز العمّال: ۳۲۹۷۷)

۶۷- حدیث الحقُّ مع عليٍّ ؛ حق با على است هر جا كه رو كند. (الكافي:ج ۱، ص۲۹۴ ،ح۱)

۶۸- إنّ عليّا منّي و أنا مِنهُ، و هُو وليُّ كلِّ مؤمنٍ؛ على از من است و من از او. او ولىّ هر مؤمنى است.(كنز العمّال: ۳۲۹۳۸)

۶۹- عليٌّ مَع الحقِّ و الحقُّ مَع عليٍّ، يَدورُ حَيثُما دارَ. على با حق و حق با على است و بر محور او مى گردد.(شرح نهج البلاغة ابن ابی الحدید: ج۲، ص۲۹۷٫

۷۰- و آخرین حدیث نورانی در عجایب حروف مقطع قرآن کریم است؛ و آن اینکه اگر حروف مقطع نورانی سوره ها را کنار هم بگذاریم و حروف مشابه را یکی بگیریم، این جمله به دست می آید: (علی صراط حق نمسکه) یا (صراط علی حق نمسکه) یعنی؛ طریق علی حق است و ما از راه حق پیروی خواهیم کرد.(از عامه ۳۹ حدیث و از خاصه ۸۲ حدیث وارد شده است.) و آخرین سخن در حسن ختام این مقال آنکه؛

شبی در محفلی ذکر عـلی بـود      /       شنيدم عـارفی فرزانـه  فرمـود

اگر دست علی دست خـدا نيسـت     /     چرا دست دگر مشکل گشا نيسـت

 

دکتر محمد ادیب نیا

استاد حوزه و دانشگاه